Derating probleem - ondercapaciteit van SMA850 tegenover geplaatste zonnepanelen & eigen experiment

*** Vooraf: voor regelmatige lezers van deze pagina, klik hier om direct naar bijvoeging d.d. 16/08/2005 te gaan. ***

Als je als techneut het onderste uit de kan wil zoals ik, dan kun je wat 'onhebbelijk' en 'asociaal' worden/zijn.  Maar ja, in de steunfoldertjes van de overheid wordt - zeer terecht - altijd eerst de nadruk gelegd op energiebesparing, bij zonne-energie wil ik dan ook effectief het maximum rendement om de belastingbetaler (inclusief mezelf) en het milieu niet te veel tot last te zijn.  Let op: er wordt gespeeld met Watt (wat? zegt u, ja, watt zeg ik) maar denk misschien iedere keer aan het verbruik van uw keukenverlichting (meestal 200 Watt), maar dan in dagtarief van elektriciteit.

1.  Mijn probleem: de geïnstalleerde SMA850's zijn mijns inziens te licht voor de Sharp zonnepanelen en oververhitten daardoor op zich (+ slijtage zal ook meer zijn, vermoed ik, langdurige warmte zorgt altijd voor hogere slijtage, geldt deels ook voor het metabolisme van elk levend wezen).

In onderstaande print-screen vindt u dat de maximale capaciteit door de SMA850 al snel begrensd wordt tot een opbrengst van 1800 Watt piek, en dit haalt de PV-installatie dan nog maar onder ideale omstandigheden (koele werking, drie à vier middaguren volle zon in goede hellingsgraad).  Het vermogen van de zonnepanelen is niettemin 20 X 123 Watt, neem nog beperkt tot 95% van de zonnepanelen X 93,5% rendement vlgs. SMA Technics = 2.185 watt of 1.093 watt per Sunnyboy.  Geschat verlies: zo'n 200 Watt X 2 h gemiddeld, 100 Watt X 2 h gemiddeld = 600 Watt per goede zonnedag (in regendagen geen probleem).  Zie hieronder het schema.  Er komen gemiddeld zes à tien dagen per maand voor, over een periode van 8 maanden = zo'n 30.000 Watt, denk ik.  Maar dat kan ik niet echt vaststellen (mijn mannelijke intuïtie zegt zelfs kritisch dat dit sterk overschat is, mijn verstand komt trouwens geregeld in conflict met mijn gevoel).

Addendum d.d. 09/10/2004 (hoort dus eigenlijk bij puntje 12): afknotting op 1815 watt!

Kijk vandaag was een echt frisse dag met veel wolken, maar - in verrassende tegenstelling met de zomer - dat wel een hoek van zo'n 90° wordt bereikt met de zon op ons dak van 40°, maar als je de curve bekijkt van het totaal vermogen, kun je hier toch duidelijk zien dat tegen 12.00 h het vermogen geblokkeerd wordt op 1815.  Op de dag ervoor kon ik merken dat het maximum vermogen niet meer mogelijk is om 15:50 h, dat betekent dus zo'n 4 h in volle herfstijd, los van puntje 2 (dat wellicht ernstiger is). 

Conclusie:
11 panelen koppelen op een SMA 1100 en de andere 9 op een van de huidige SMA 850 ware perfect voor mijn installatie zonder wijziging van het aantal zonnepanelen en ook m.b.t. de derating hieronder.

2. Ernstig rendementsverlies door 'derating'

... Maar cijfers zijn cijfers en dus besloot ik dit persoonlijk en life zelf op te volgen (vandaar de essentiële en wel zeer goede, eenvoudige software).  Al bij de eerste mooie zonnedagen in de nog frisse lente (zie onze technische meetgegevenstabel op http://www.bellegoed.be-this link), bleek al dat beide SMA850's blijkbaar verhit raken door op hun maximale belasting te werken, en NIET door de omgevingstemperatuur  (was toen 16° Celsius!).  Al reeds rond 11.30 h (dus soms meer dan anderhalf uur voor de maximale middagzonnestand, in ons geval is dat stipt 13.24h in zomeruur, 12.24 h in winteruur), remmen de omvormers wegens overbelasting/oververhitting tot een procédé van 'derating' waardoor hun vermogen bewust 200 watt teruggeschroefd wordt als bescherming tegen oververhitting.  Hierbij  is er een wellicht nog groter substantieel verlies, dat - als we terug zo'n 50 dagen op jaarbasis nemen voor zo'n 3 h, terug op 30.000 Watt kunnen ramen.  Mijn gevoel zegt dat dit verlies wel eens ècht zou kunnen kloppen. 

Na de eerste cijfers, had ik gehoopt op een ruil van 1 SMA 850 door 1 X SMA 1150 (behoud van andere SMA850 ten behoeve van alle geïnteresseerden - leergeld als het ware), maar een antwoord op dit voorstel krijg ik niet.  De vraag heb ik nu echter ook aan de concurrentie gesteld, zijnde in eerste instantie zowel Geerlink Lois (Ecostream - http://www.ecostream.nl en www.e-conergy.com - die werkt met Mastervolt Sunmaster QS1200,  lijkt me ook een straf apparaat te zijn met 94,5% European Efficiency), als aan de fabrikant Fronius, die misschien van ons project een vergelijkende studie zouden kunnen maken?  Als ze fier zijn over hun producten, zouden ze deze uitdaging met SMA toch moeten aandurven?  Trouwens, SMA spreekt van 93,5%, stel dat die 900 watt effectief die 93,5% is, dan is de werkelijkheid van 657 watt door derating toch wel degelijk 68,26%.  En dan kiest de overheid om deze toestellen goed te keuren???

Dit wordt zeker vervolgd dus...

3. Annex: eigen experiment op di 19/05/2004: dubbele computerventilatortjes ['fans'] op apart 12 Volt circuit

Vannacht werd ik wakker: 

Primo  derating van mijn hersenen [ik speel ook soms piano 's nachts, de meeste moeilijke problemen van de dag vinden 's nachts hun oplossing in eenvoud]; Secundo mijn gevoel zegt dat de grafiek een mooie Bellegemse berg moet zijn, en geen krater van formaat.  Dus met de afmetingen van de koelvinnen op de SMA850 in mijn hoofd, plan ik in bed een eigen experimentele pre-fabricatie van computerventilatoren voor servers in mijn hoofd en ik val daarna onmiddellijk terug in slaap.  Vanmorgen word ik met het klassieke 'gedachten-belletje' wakker en rij langs bij mijn technische 'collega' van D'Tron (Gasstraat 25A, 8500   KORTRIJK, tel. 056/37.22.15, bdeclerck@itinera.be, die man heeft trouwens ècht praktisch advies en vooral veel ervaring en dus gezond verstand!) om een viertal degelijke kleine ventilatortjes op 12 volt in metaalframe (brandveiligheid gaat bij mij altijd boven alles!) te kopen.  Terwijl ik daar ben (zo'n electronicawinkels vind ik natuurlijk altijd maniakaal leuk) neem ik ook een extra grote fan op 220V mee, en wat stekkertjes om de kablering zelf te verzorgen.  Tot slot bedenk ik daar ook ik beter een extra zelfregulerende transfo van 12 volt voorzie die de lage stroomtoevoer van nog variabel aantal ventilatortjes kan verzorgen i.p.v. de geplande standaard PC-voeding (type server-gold).

4. Voorlopig resultaten nà eigen aanpassing

Ik denk dat onderstaande schema van de eerste dag al voor zich spreekt.  De bovenste SMA850 trekt in MPP-modus (multi powerpoint tracking) de productie op naar een hoger maximum, de tweede SMA850 zakt in derating-modus dieper weg door warmte.  De winst is meteen al zo'n 240 Watt op deze Sunnyboy (de andere blijft dus met een verlies van iets meer dan 240 Watt zitten, maar het is niet meteen mijn bedoeling dit aan te passen omdat ik het verschil wil opvolgen).

In het bureaublad van de PV-software heb ik nu twee venstertjes bijgemaakt: E-Total-63 en E-Total-67.  Elk geeft de CUMUL-opbrengst weer van de respectivelijke Sunnyboys 850 (tot op heden).  De extra gekoelde '63' lag om 11 h al voorop met een lichte voorsprong van 7,5 kWh (iets betere zonnepanelen, iets hogere ligging), maar presteert nu dus duidelijk en veruit beter in de mooie uren waarvoor de zonnepanelen ontworpen werpen.  Ik ben nu al benieuwd hoe snel zijn gecumuleerde minieme voorsprong van 7 kWh (tweetal maanden) nog zal toenemen.  Om 14:17 h bijv. merk ik voor '63' 866 Pac en voor de niet extra gekoelde '67' 628 Pac, ofte een verschil van 238 Watt.  Het verlies is vrij eenvoudig: hoe feller de zon (en vooral hoe minder bewolking): hoe groter het verlies.  Dus het rendement van de Sunnyboys VERLAAGT bij nadering van de maximale opbrengst.  Om 16:33 zie ik de '67' uit derating vallen (eindelijk!) en merk ik dat de voorsprong al exact 235.761 - 227.445 = 8.316 Watt bedraagt, dus het verschil is voor deze dag maar liefst meer dan 800 Watt voor één Sunny Boy.  En dat voor twee ventilatortjes die à 12 volt uiterst spaarzaam zijn (zelfs één ventilatortje zou blijkbaar trouwens volstaan).    Quod erat demonstrandum?   Want een snel rekensommetje geeft dat dit voor één sunnyboy blijkbaar al meer dan 30.000 Watt zou kunnen verschillen.  Maar wacht nog even, want een dagresultaat is nog wat te rap om op af te gaan, en ik zal het voorlopig maar uittesten op één omvormer.

>>> Toch stel ik me meteen al de vraag hoe komt het dat die intelligentie ingenieurs van SMA Regelsysteme GmbH zo'n ventilatortjes met een thermische schakelaar niet zelf ingebouwd hebben en dat een simpel (maar westvloamsch) 'boekhouder-computerdokter'-tje dat doet?

Hier vind je nog twee vergelijkende en sprekende grafiekjes van de eerste dag tot 14:25 h - wel best op  klikken (IE 5.0 of hoger, en soms eventjes wachten) om deze .jpg te vergroten tot het werkelijk formaat [als je 't ook wil afdrukken, eerst in Bestand - Pagina-instelling formaat  landscape instellen].  Zie op deze link in supra de duidelijke opmerkingen die ik met pbrush er snel bij plaatste in Logocom-blauw. 

Conclusie is duidelijk:

Om terug naar boven van deze tekst te scrollen (er staat trouwens een klein technisch foutje op deze pagina), klik je op deze bladwijzer.

Dit wordt natuurlijk nog verder bijgewerkt wanneer nodig en de wedstrijdscore tussen de '63' en de '67' word verder opgevolgd.

5. "Er zijn leugens, er zijn grove leugens en er zijn... statistieken"

Donderdag 20 mei 2004.  Ik bekijk de statistieken van de startup van de twee sunnyboys.  Uit de statistieken van twee maanden ver en met de cijfers die ik hierboven vermeld had, kon je concluderen dat de zonnepanelen van de '63=<19-2>' beter waren dan de '67=<19-1>'.   Ja want in de pieken scoort deze veruit beter qua vermogen, en nog te meer, na 2 maanden was er 7 kWh meer geproduceerd.

Ik zag de koelers op de 63 vandaag via de tijdschakelaar automatisch aangaan om 10:53.  Nu heb ik echter de interne statistieken bekeken van zowel de '63' als de '67', maar ook qua ingangsspanning van de zonnepanelen en wat merk ik?  De zonnepanelen op de 67 aangesloten zijn duidelijk beter dan de 63.  Als ik de Upv-Soll waarden vergelijk van beide, dan zie ik dat de onderste Sunnyboy meteen meer wisselende waarden verwerkt, dan de 63.  De statistieken hebben mij gisteren dus doen liegen, of juister: ik heb mij te snel laten beïnvloeden door interpretaties van de cijfers.  Het is dus wel degelijk de andere Sunnyboy die meer rendement zou halen door gekoeld te zijn.  In werkelijkheid zorgt het warmteprobleem of de onderbemeting van de Sunnyboys dus voor een zodanige onderprestatie dat de slechtste zonnepanelen net de beste lijken!  In verkiezingstijd doet het me denken aan de vele borden van mooipraters die veel geluid maken maar in werkelijkheid zeer weinig zaken afwerken (ik heb een enorme drang nu om een rij namen te noemen, maar ja, sinds de anti-discriminatiewet is er maar één democratische partij nog geviseerd omwille van haar eerlijkheid, ja - ik meen dit als ontwikkelde, wetenschappelijk en sociaal bewogen mens!).  Ik geef de tabel objectief meteen mee:

De 'slechtere', zijnde de 63 bereikte altijd LATER het derating punt. Bij nog verder nazicht blijkt dat omstreeks 9.30 h 1 van de laagste zonnepanelen een tikje schaduw krijgt, en doordat zonnepanelen serieel parallel (reden: zie http://www.novem.nl/default.asp?documentId=109660 !) geschakeld zijn is dat nefast op deze hele groep zonnepanelen [dank je Luc om net daarom twee aparte omvormers te leveren]. In 't weekend moet ik die tak bij mijn gebuur proberen af te knippen ('k heb wel hoogtevrees).  Hieronder heeft u ook het 'knikje in de grafiek' (tijdschaal 9:34 telt, geplakt aan Pac-ac met startuur meting).  Ik weet ook waarom ik dit gegeven verwaarloosd heb: mensen die mij kennen weten dat ik mezelf erop train om in fracties van seconden 'structuren' te zien om zeer snel en efficiënt te kunnen werken [ook voor het onderhoud van deze site leg ik mij zeer sterke tijdsgrenzen op, idealisme ja, maar als zelfstandige failliet gaan, indien mogelijk liever niet].  Mijn echtgenote is duizend maal beter in het zien van (soms zeer belangrijke) details, ons huwelijk vind ik persoonlijk dan ook een prachtige combinatie.  Mijn echtgenote heeft daar wel een ander idee over, maar ja, ik zou het bij mijzelf geen 15 jaar volhouden zoals zij, zeker met kinderen die door mij ook een stuk genetisch belast zijn (en hyperactief zijn maar volgens mij wel veel liever dan hun papa zijn - dankzij de moeke dus, die overigens door haar werkhouding op school ook beter presteerde dan ik).

Grafieken moeten dus altijd met een zak zout en zeer veel afstandelijk verstand bekeken worden!

Ik ga hier verder dus nog niet onmiddellijk conclusies uittrekken, maar wou toch zeer deemoedig mijn overhaaste conclusie rechtzetten dat ik de ventilators op de omvormer van de vermeende 'betere' panelen heb geplaatst, terwijl deze conclusie met die cijfers die ik had helemaal niet voor de hand ligt.  Of zoals een oude prof Statistiek van mij telkenmale onverdroten na een hele berekening van percentielen en deviaties meldde: "Vergeet echter niet: Er zijn leugens, er zijn grove leugens, en er zijn... statistieken".  Ik heb trouwens in 1985 zelf voor die leerkracht het statistische bewijs geleverd dat er in de periode rond juni in de streek van Brugge het meeste geboortes waren over verschillende jaren, en dat er net in dezelfde periode ook het meeste ooievaars waren in het Zwin.  De correlatie tussen beiden is duidelijk, het oorzakelijk verband is 'natuurlijk' iets heel anders (ook in ons gezin zijn 4 van de 5 leden geboren in de ruime maand tussen 20 juni en 28 juli, en de echte oorzakelijke reden is negen maand vroeger te zoeken).  Of misschien moet ik ook de bloemkoolproductie nagaan?  Wat mij uiteindelijk verrast is dat ze zonnepanelen kunnen maken die qua rendement zo dicht bij elkaar liggen.  Die mannen van Sharp (of moet ik zeggen Shell?) weten hun energie goed te 'richten'.

6. technische mail van Filip Huyghe: zeer adequate vraag naar verbruik van bijgevoegde ventilators

Ik kreeg toestemming van Filip Huyghe om zijn interessante en terechte vraag per e-mail ook aan andere lezers kenbaar te maken:

"Heb met veel interesse uw stuk ivm derating gelezen, alsook uw inventieve oplossing. Maar heb wel een vraag: U gaat er van uit dat een 12V ventilator niet veel verbruikt, en U verwaarloost dit gegeven zomaar. Als ik het goed begrepen heb, is er echter een schakelklok die 24/24 stroom verbruikt, en een gestabiliseerde voeding + ventilator die gedurende een 6-tal uur verbruikt. Heb je er enig idee van wat deze componenten per dag aan energie opnemen? Want gedurende een 4-tal uur 300W winnen gedurende de zomermaanden, tegenover 365 dagen 24/24 een klokje + een aantal uren voeding+ventilator lijkt me toch ook al een 'redelijk' verbruik op te leveren. "

't Is gewoon voor de volledigheid van uw informatie en om precies de 'extra's' van uw inventiviteit te kunnen bepalen, zodat vermeden wordt dat er verkeerde conclusies getrokken worden (want daar kan je al van meespreken, nietwaar ;-) )

Bovenstaande ook omdat ik van plan ben volgend jaar zonnepanelen te plaatsen, door dezelfde firma en met dezelfde Sunny Boy's. Dus misschien dien ik ook aan het knutselen te slaan!

MVG, Filip"

Blijkbaar zijn er nog gezonde geesten in België (en een toekomstige cliënt voor ATV blijkbaar).  Inderdaad je moet opletten als je ventilatoren gebruikt e.d. dat 'het sop de kolen' waard is.  Ik geef hieronder ook mijn antwoord dat ik aan die persoon verzond (ik heb het enorm verkleind omdat ik nogal - te - lange antwoorden geef in het algemeen).

Dank u zéér voor uw antwoord. Blij om een 'meedenker' gevonden te hebben.

Wat betreft het verbruik van die schakelklok heb ik inderdaad een klassieke roterende Gräslin genomen die 1,2 Watt per uur verbruikt dus X 24 = 28,8 Watt (1 X schakeling naar on om 11.00 h en uitschakelen om 16.45 h inbegrepen). Van de nieuwe schakelklokken vind ik namelijk nergens het effectieve verbruik.

Wat betreft de ventilatortjes, zijn het metalen ventilators uit computerservers, dus hoogkwalitatieve (duurdere). Deze verbruiken in de servers normaal door hun kleine diameter op dagbasis zo'n 40 Watt (omgerekend VOOR de omvorming van 220 V; de ventilator van de PC-voeding is een grotere verbruiker, maar dit vooral door de verplichte tegendruk van een gesloten kast, bij een open kast merkt u dat ze veel sneller kapot gaan, ik weet dat pas uit ervaring met PC's die ik liet open staan), in ons geval heb je echter een iets hoger startverbruik, maar ik kom met de veiligheidsmarge toch op 5/12 X 60 X 2 Watt (hoewel eentje volstaat), dus 50 Watt. Te samen geeft dit 78,8 watt en dit is zeker overmeten, want ik weet uit ervaring dat miniventilators die goed gesmeerd lopen in werkelijkheid soms onder de 10 Watt blijven. Het verlies van de voeding van 12 Volt moet ik niet meetellen hierin, want ik ben vertrokken van het verbruik van deze bijkomende ventilatoren NA de voeding in de PC, en een duurdere 12 volt voeding is veel zuiniger als die enkel levert wat nodig is (het externe model dat ik nu gebruik daarvoor is een PS1303 die inderdaad iets meer verbruikt, maar door het feit dat hij niet warm wordt blijft deze zeer efficiënt en genereert enkel het nodige ampérage.

Waarom de fabrikant nu die ventilators niet IN de kast stopte.  Wel, bij de productie van de omvormers is de wedstrijd naar buiten toe in het rendement op papier (je weet wel, die 93,5% of 94% van de ene en de andere). Want eigenlijk moeten deze ventilator intern gevoed worden met een thermisch contact. Dat zullen ze dus niet snel doen, want dan zakt hun rendement volgens mij met 1% en dat betekent in concurrentietermen veel.

Waar zit mijn winst nu dan extra? Wel, de voeding wordt nu genomen van mijn gewoon 220V net. Ik voeg een schema hierbij bij om het duidelijk te maken. De productiviteit van de SMA neemt toe, de teller van mijn groenestroomcertificaten verhoogt rapper, en NA deze teller verhoogt het intern gebruik een ietsje. Maar ik krijg dus sneller mijn groenestroomcertificaten van 150 EUR (zit nu al op 520 kWh, dus al over de helft van mijn eerste), want de ventilatoren krijgen hun voeding NA de zonneproductie, dus ze verminderen mijn groenestroomcertificaten niet (absurd eigenlijk). Maar ja, zelfs mocht dat het geval zijn, het blijft een winst, maar het fairste zou inderdaad nog steeds zijn dat deze ventilatoren automatisch gevoed worden vanuit de Sunnyboy zelf (dan zou er 's nachts trouwens automatisch GEEN verbruik zijn van schakelklok noch thermostaat, want de Sunnyboys schakelen eigenlijk uit en hebben een EPROM aan boord).

teller = groenestroomcertificaten (per 1000 kWh)

Het meest rendabele zou inderdaad zijn dat deze ventilators ingebouwd worden, maar door de zeer goede afscherming van deze kasten, zal dit technisch geen echte sinecure zijn, ik zou SMA dan ook voorstellen van de ventilators op dezelfde wijze gecombineerd op de koelvinnen te bouwen.

Ik heb ook gemerkt dat mijn 220V ventilator eigenlijk te zwaar is voor de vrij minieme luchtstroom die maar nodig is voor voldoende koeling voor de SMA850 en dat deze eigenaardig genoeg wel veel verbruikt. Dus blijf ik bij de 12 volt (dat is de reden dat ik liefst in Watt spreek omdat dit toch volt x ampère is en dus hoef ik geen rekening te houden met het voltage). Op termijn zal ik wel werken met een thermische schakeling, maar daar heb ik nu eerlijk gezegd geen tijd voor.

Maar wat je zegt van verbruik, daar ga ik volledig mee akkoord. De allergrootste winst van onze zonnepanelen zal hem namelijk hierin liggen: Sinds ik de zonnepanelen heb, en de elektriciteits- èn gasteller opvolg, ben ik me bewust geworden van het ernstige verbruik van CRT-schermen en vooral laserprinters. Waar ik deze vroeger dag en nacht liet aanstaan (het zal je verrassen maar om efficiënt te werken heb ik in mijn bureau 3 PC's, 2 servers (één backup), noodvoedingen die continu verbruiken en 4 laserprinters + 1 deskjet. Nu zou je denken, dat moet met minder kunnen, maar nee, dat lukt me niet helemaal (die deskjet zou ik wel kunnen missen, en ik heb nog een reservekleurenlaserprinter die nooit aanstaat, maar die dient voor het geval mijn andere defect raakt). Ik kijk nu altijd in de boekjes naar het stroomverbruik bij slaapstand van die printers en schakel enkel de lasers aan die ik nodig heb. Dus mijn rekening zal daar nog gevoeliger zakken. Intussen heb ik al mijn schermen vervangen door TFT's, wat nog een besparing oplevert. Maar ik blijf veel elektriciteit nodig hebben, en ben dus nog steeds fervent voorstander van kernenergie (als boekhouder zie ik dat veel van mijn klanten energie nodig hebben, 't is alsof je zou zeggen tegen mij: werk wat minder dan zul je minder eten nodig hebben, nee, ik werk liever zoveel mogelijk, en dan mag ik ook verder eten wat ik wil - kilo's chocolade en zo inbegrepen, mijn natuur is nu eenmaal zo).

Maar je hebt gelijk: de isolatie op mijn zolder is het dikste wat ik kon plaatsen, en ik moet elke drie maanden kritisch tegenover mijzelf zijn of ik (en mijn thuiswerkende bedienden) niet nog efficiënter kunnen werken. Maar als mijn kinderen of echtgenote plots vinden dat ik begin te zagen over het verbruik, dan moet ik deemoedig beseffen dat ik te ver ga. Er is nog kwaliteit om te leven, en wij mogen onze denkwijze niet opdringen aan anderen (zoals je al door hebt, ben ik enorm voorstander van vrije meningsuiting en voel ik die enorm bedreigd momenteel).

7. Verwisseling van coolers van 63 naar 67

Op 25/05/04 om 13:25 besluit ik de fans eens om te wisselen, dit vanuit een sociaal gevoel dat de achterlopende Sunnyboy almaar meer achter loopt, en ik die eigenlijk de andere zou wil laten bijhalen in plaats van de voorsprong almaar te vergroten.

Effect:

Ik kreeg intussen ook van onze leverancier Luc Pierloot (ATV bvba - SolarTechnics) bijkomende technische & telefonische info over de verschillende SunnyBoys.  Dank je, Luc, zonder uw marktkennis & technische documentatie had ik al zeker tientallen uren meer tijd verloren!  Zo'n open samenwerking kom ik als boekhouder lang niet altijd tegen (hoewel, Westvlamingen vallen meestal best mee, al zijn ze vrij gesloten)!  Als je hier zaken wil op aanpassen, laat het ook gerust weten.  Hij wijst me intussen - zeer terecht - op het feit dat verleden jaar en dit jaar tot op heden véél meer zonneuren kent dan gewoonlijk.  In deze statistieken zit nog geen enkele overwintering, dus moeten we nog zéér, zéér voorzichtig zijn met deze uiterst beperkte resultaten.  De software van Sunnyboy is trouwens ook zéér adequaat, want zoals je in de laatste grafiek hierboven zit, kan ik in de meetgegevensbestanden zelf (ingesteld per minuut) elke registratie opzoeken en opvolgen.  Wel jammer dat de SMA-applicatie nog steeds geen 32-bit applicatie is, en daardoor veel brongegeven vraagt onder XP en crasht als er een andere 16-bit applicatie crasht (bijv. bij deling door nul door een programmafout - NTVDM is de gezamenlijke 'Dos'-applicatie, afkorting van NT-virtual data machine application).

8.  600 watt winst op nieuwe recorddag 28/05/2004

Vandaag was ik heel de dag 'onder en op' de baan, zowel te Brugge, Waregem als te Ieper (mei juni is voor een boekhoud-/informaticakantoor als het onze altijd razend druk en lekker financieel rendabel), en toen ik in de rust van Bellegem kwam, zag ik tot mijn verrassing dat het record van verleden week vandaag sneuvelde op 13,4 kWh.  Ik besloot er meteen de rekenmachine bij te nemen alsook het softwarelogbestand [de opvolgingssoftware Sunny Data stond open]:

Gedetailleerde info van de Sunnyboy met serienr. 373417067:
a) pas omstreeks 8.00 h gaat het vermogen boven de 100 Watt, en komt de teller op 269,6 kWh
b) omstreeks 11:30 h komt deze op nominaal vermogen (> 850 Watt, het is een Sunny Boy 850)
c) dankzij de cooling fan houdt deze dat vermogen (op een paar wolkjes na) tot ongeveer 15:15 h; dus 3,75 h lang!
[noot: in supra zie je dat om 13:24 de zon het centerpunt tegenover ons dak bereikt, dus dat klopt met deze tijdstippen]
d) daarna zakt het rendement tot onder de 100 Watt weer om 18:54 (zeer lichte bewolking) om op 276,4 kWh te komen
e) eindtotaal wordt 276,5 kWh: dus totaal van 7,0 kWh

Verdere info van de Sunnyboy SMA850 met serienr. 373417063
a) meeste gegevens als hierboven
b) derating echter vanaf 12:02:25 h, waardoor vermogen terugvalt (op enkele merkbare wolkjes na)
c) derating loopt tot 15:59 h, dus bijna 4 h
d) eindigt op eindtotaal van 284,4 kWh: dus totaal van 6,4 kWh

Conclusie
Dat betekent dat dit kleine ventilatortje van een paar watt een winst gegeven heeft van 600 Watt op de omvormer die normaal 'minder' presteert (zie totaalbeginstand), en dat ik momenteel dus nog zo 600 Watt wellicht heb laten liggen vandaag.  Ongelooflijk dat deze energie in de lucht zit (alhoewel, ik heb ook warm gehad vandaag, en mijn klanten waren - terecht -veeleisend, maar zo voed ik ze ook op)!  De Sunny boy met eindserienr. 67 heeft intussen ook 600 Watt ingehaald op zijn voorligger. Als beide toestellen terug hetzelfde halen (wat enkel op zonnige dagen zal gebeuren waarbij de -63 nog in 'derating' gaat), zal ik ook de tweede ventileren.  En ik vernam van mijn leverancier ATV dat Luc Pierloot mij dan zal helpen met een experiment met één Sunnyboy 1150 om te kijken, of dit verschil maakt [want een ernstige onderschatting is of de 1150 in de winter niet zwaar zal verliezen tegen de 850 door zijn groter vermogen, dus de remedie zou erger kunnen zijn dan de kwaal - wordt ook beweerd door SMA Duitsland, maar dat neem ik voorlopig nog met een zakje zout, en ik geloof meer in de vakkennis van Luc en de èchte praktijk].  En ja, lezer Filip, als dat gebeurt, zal ik je hiervan  zeker op de hoogte houden.  Maar wat Luc Pierloot zegt over verleden jaar en dit jaar, met name dat er uitzonderlijk veel zonnedagen zijn en dito rendement is, dat klopt inderdaad.  Ik moet wellicht ook nog eens een jaar met uitzonderlijk veel 'regendagen' in de cijfers bekijken.

Zo ik sluit af voor vandaag.  Arrividerci.  Ik ga snel nog even luisteren naar het liedje Dragostea Din Tei ('sunt iarasi eu' - zie de vertaling van dat liedje op mijn gewone site onder deze link (linkinhoud <> gedrukte link - niet alles is wat het lijkt)  http://logocom.be), dan nog wat piano spelen en nog een stukje van de terras achteraan voegen, de drie kindjes in bed stoppen, en dan de dag in schoonheid met mijn hoofd op het schootje van mijn tedergeliefde echtgenote afsluiten om morgenochtend vroeg nog wat aangiften vennootschapsbelasting aan te vallen).  Een ideale vrijdag kortom!

P.S.: Bijvoeging 01/06/05 over de laatste alinea in supra: Mijn planning klopt ook niet altijd: Verschil tussen vermelde geplande activiteiten en werkelijkheid: voegen uitgesteld naar Sinksenmaandag (bleek een tegel te zijn die niet perfect vast lag (mieren eronder?), waardoor voegsel los kwam, heb deze pas op 31/05 in de hoeken met zeer nat/vloeibaar grijs voegcement 'onder-gevoegd', kindjes zaten al in bed door mijn echtgenote, slechts 2 minuten piano en ben nog gaan rolschaatsen in Kortrijk (achteruit, zo ben ik gekend, is beste manier als ik weer een energie-opstoot krijg) en het tofste dat er in het leven bestaat, kreeg ik gelukkig ook nog.

9.  8 juni 2004: Venus voor de zon; temperatuur van tegen 30°, 700 watt winst/verlies!

Vandaag was een astronomisch bijzondere dag om het 'gutta nigra' of "zwarte druppel-effect" waar te nemen bij het tweede en vierde contact van venus toen deze over de zon schoof.  Dit is zeer goed uitgelegd op http://www.vvs.be/leden/?q=venusovergang_waarnemen (ja, ook van de VVS ben ik lid, en ja, ik weet het, ik moet wat lidmaatschappen opzeggen, maar mijn wetenschappelijke interesse is nu eenmaal breed, en sterrenkunde is essentieel in de queste naar het alchemistische begrip).  Vergeleken bij de volledige zonsverduistering (waarvoor wij met ons gezinnetje speciaal naar Frankrijk reden om in de lengtegraad met langste tijdsduur te zitten), is het heel wat anders, maar toch, het prikkelt weer de tegenstelling van het licht dat, hoewel het een golf is, toch ook deeltjes bevat (intussen is ook ontdekt dat Kim Clijsters balletjes zou slaan aan voldoende hoge snelheid dat deze de eenparige rechtlijnige beweging verlaten en zich in een minimale golfbeweging verplaatsen?).  Maar daar gaat het niet over (over het element Venus  = koper = een vrouwelijk alchemistisch element, daar kan ik wellicht nog uren over 'doordrammen').

Het is nu 19:55 h, de zonneteller is nèt bezig met een restvermogen van 47 Watt de kaap van 700 kWh te overschrijden.  De hitte was vandaag voor mij moeilijk te dragen ("tegen koude kan ik werken, tegen warmte kan ik... niets doen"), en dus werden de Sunnyboys beproefd.  Ideale dag voor resultaten dus:

Ik start met de grafieken (deze zijn het gemakkelijkst te lezen):

Eigenaardig: de curve is véél vlakker dan een eindje geleden, of bijvoorbeeld op een koude dag (bijv. met NO-wind)met felle zonneschijn, dus meer rendement op zo'n dag kan blijkbaar niet gehaald worden, maar ook dit kan met de thermische onderprestatie te zien hebben en kan enkel getoetst worden met een echte SMA1150, vrees ik. ** dit komt bij nadenken tijdens de 'winterslaap' door het feit dat mijn panelen op 40° staan, en midden de zomer de zon dus eigenlijk tè hoog komt te staan, waardoor de zonnepanelen opnieuw ONDER hun maximum rendement duiken.  Ik had driemaal gevraagd aan ATV of het echt niet mogelijk was de roosters onder mijn zonnepanelen zoals die installatie in Roeselare in een 'klik-stand' te kunnen zetten naargelang volle zomer (ik zou dat dan éénmaal manueel horizontaler plaatsen) als herfst/winterstand  (terug evenwijdig met het dak, met wat metalen schuiflatten is dat perfect mogelijk), maar deze vonden het wellicht te gevaarlijk omwille van de garantie op stormwinden.  Maar dit verklaart wel perfect het feit dat de curve hier lager is en niet naar de 1000 Watt zou gaan (het blijft m.i. pure energie die verloren gaat en het is van de topmomenten dat je zonne-energie moet halen; niet van de wintermaanden waar het verlies veel relatiever is door de zonnestand, maar hierdoor ook net naar het rendement van zo'n 800 Watt maximaal gaat, zou ook kunnen gecorrigeerd worden met een kliksysteem, maar bij lage zonnestand is volgens mij de atmosfeer een bijkomende beperker en zijn er relatief meer wolken - maar maak gerust zelf uw conclusies met de winterstatistieken die u op het klassieke blad vindt; deze blauwe bijvoeging dateert de anno 2005 al).

Tweede constatering:  derating verlies is zeer ernstig, er wordt geen 600 Watt meer bereikt op de 63.  Ik snuffel in de cijfergegevens en vindt:

(*) Vergelijk de opmerking van 5,9 kWh die 6,4 kWh op puntje 8, dus hoe warmer, hoe slechter de derating duidelijk.

De totale opbrengst zal dus lager afkloppen ondanks de enorme hitte, of laat ons zeggen: nèt door de enorme hitte.   Als ik uitreken, dus nog 7,41 zware hittedagen met derating en de SMA-67 heeft de SMA-63 bijgebeend (dan plaats ik op beide één ventilatortje of vraag ik één SMA1150 aan Luc).

Als toemaatje nog de foto's & de afbeelding die ik haalde uit sites:

---  Wordt verder vervolgd.

VAN BELLE Jean Marc, Bellegoed Bellegem, di 19/05/2004 14:23 h, later bijkomend aangevuld (5. en hoger) - http://bellegoed.be
(volgens de webstatistieken, kwamen in mei exact 472 bezoekers van deze pagina's bij, waarvan een derde maar liefst meer dan 5 minuten bleef lezen, blijkbaar is het voor sommigen toch interessant -  dank u, lezers).

10.  Dinsdag 06/07/2004: achterstand ingehaald

Het is dan eindelijk zo ver: na een warme dag vandaag - di 6 juli 2004 - heeft de SMA63 de andere ingehaald door de ventilatortjes.  Bovendien klokt onze teller vanavond af op 967,4 wat betekent dat ons eerste groenestroomcertificaat van 150 EUR binnen handbereik ligt (zal welkom zijn om de persoonlijke lening van de zonnepanelen te helpen aflossen).

11.  Vlaamse feestdag 11/07/2004: piek van 1.000.000 Watt overschreden!

In de gepubliceerde ramingen had ik 20 juli vooropgesteld om de eerste kaap te halen voor ons eerste groenestroomcertificaat (zie ook http://www.vreg.be).  Wat betreft de groenestroomcertificaten, misschien ook een woordje uitleg (want precies deze subsidie haalde ons over de schreef om 5.000 EUR privé te lenen voor de zonnepanelen en brengen de payback periode op zo'n 7 jaar - zonder subsidies is zonneënergie eerlijk gezegd momenteel nog steeds niet echt economisch rendabel - leve kernenergie):

Bij de www.vreg.be stuur je na installatie het aanvraagformulier voor verkoop van de groenestroomcertificaten op.  Wij hebben daarbij geopteerd voor een vaste verkoop van 10 jaar ver à 150 EUR per groenestroomcertificaat.  De volledige uitleg zelf vindt u ook op http://www.vreg.be/vreg/particulieren/groen_GSC.htm

Dan krijg je per post een login en paswoord, en na wat zoeken op de site waar je juist op moet klikken, vind je dan snel het systeem waarop je op regelmatige basis de stand van je 'zonneteller' of eigenlijk groenestroomcertificaatteller moet op invullen.  Hieronder vind je dat scherm:

Zoals je hierboven ziet hebben we in het begin wat gesukkeld om de standen in te geven (omdat we dat met terugwerkende kracht moesten doen, maar al via deze internetsite alles bijhielden), maar de standen nu kloppen wel.  De status wijst erop dat de persoon bij VREG nog de standen moet goedkeuren.  Op de oorspronkelijke documenten staat trouwens de expliciete toestemmen om iemand van VREG de teller te laten komen nazien (wat wij met plezier doen, want we zijn natuurlijk fier op deze site en de installatie door ATV).

12.  Blijvende discussie met ATV & SMA Duitsland: SMA850 te licht, SMA1100E gevraagd?

Voor de financiële kosten verwijs ik nogmaals naar het aparte frame op huidige hyperlink.  De terugverdientijd bedraagt momenteel rond de 7 jaren voor onze installatie, maar wij genoten dan ook het maximum aan premies...

Daar vermeldde ik ook dat er op vandaag, 9/8/2004, nog 1.000 EUR niet betaald is aan ATV.  Ik zal daar vandaag uit goede wil toch nog maar 500 EUR van betalen, omdat ik eigenlijk wèl zeer tevreden ben over hun prestaties, maar ik zou ze toch verder onder druk willen zetten om zoals oorspronkelijk gevraagd 1 X een SMA1100E te bekomen i.p.v. de bovenste Sunnyboy 850.  Dan heb ik mooi de twee naast elkaar en kan mijn installatie een blijvende bron van onderzoek en ontwikkeling vormen voor de vele toekomstige zonne-energie adepten en kan ik blijvende de uitdaging aangaan om meer energie te produceren dan anderen met een gelijkaardige installatie.  Ik sluit hier mijn derating conclusies af, en ATV of SMA kunnen mij enkel nog weerleggen door een echte SMA 1100E te bezorgen.  Als zij gelijk hebben, betaal ik het prijsverschil, en als zij ongelijk hebben, betaal ik toch zeer fairplay het laatste saldo van 500 EUR zonder morren.

Op deze link vind je een volledige excel-werkblad dat je zelf kunt kopiëren en bewerken en die overigens een paar interessante formules bevatten (om eerlijk te zijn: het origineel heb ik met Works 4.0 gemaakt waar ik jarenlang enthousiast les over gaf aan mensen van o.a. meer dan 80 jaar oud!).  Hier vindt u het ook in .PDF-formaat (portable document format van Adobe; reader heeft wellicht iedereen al).  Maar ik geef de samenvatting nogmaals hieronder:

Wat betekenen deze cijfers concreet.  Wel, meer en meer laat ik de software dag en nacht de energieproductie registreren (zoals uitgebreid op deze pagina toegelicht).  De eerste rij, '????' zijn de dagen waar de software niet aan stond, of ik bezig was met parameters te wijzigen of de software wat aan te passen.  Omdat de installatie pas na half maart in werking trad, en we vandaag 09/08 zijn, is er de correctie rij 'blanco'.

Bovendien moet ik eigenlijk van de dagen met '????' ook een percentage 'ja' meetellen, en zie je dat zeker 1/3de van de dagen veel energie verloren gaat.   Als je al bekijkt dat in de zonnige maand maart al derating optreedt bij lage temperaturen, dan staat het voor mij vast dat de SMA850's te licht zijn, en dat ik zelfs die ene SMA850 die door mijn PC-ventilatortjes nu ook bij de warmste dagen vier uren aan het maximum van zijn vermogen werkt (en nu al een ruime voorsprong nam op de andere SMA850, terwijl hij oorspronkelijk achter stond), eigenlijk overbelast en ik de levensduur ervan verkort.  Ik denk dat ik genoeg PC-ervaring heb sinds het mainframe tijdperk, om te weten wat hitte precies vermag met elektronische apparatuur [maar dat klinkt niet bescheiden, ik weet het, maar de resultaten hierboven bewijzen toch dat ik een 'doorduwer' ben?].  Zijn er ergens collega's die dit lezen en beter presteren?  Graag zou ik ook hun bedenkingen krijgen.

Samengevat is het trouwens zo dat de oorspronkelijke Sunnyboy 2000 voorzien was voor 2,4 kWp.  Bovendien vind ik op internet een hele massa installaties die de verhouding weergeven tussen 1,2 kWP en een 1100E, bijv. op http://www.ekkw.de/umwelt/projekte2/Page17898/page17898.html vindt u zowel 2 X SMA2000 voor 4,4 kWp als Sunnyboy 1700E voor 1,92 kWp.  Al deze verhoudingen wijzen op een minimaal nominaal maximum vermogen van 2.125 Watt i.p.v. de huidige 2 X 900 Watt.

Bovendien staat op de site van SMA zelf, zijnde http://www.sma.de/solar/index.asp?typus=t&swr=3 dat voor de SMA 1100 de 'Empholene max. PV-leistung 1350 kWp' is, terwijl de 'Empholene max. PV-leisting' voor de SMA 850 op link http://www.sma.de/solar/index.asp?typus=t&swr=1 slechts 1100 kWp is en dit is zeer zeker een bovengrens (piek blijft piek, zeker in de wereld van elektriciteit, een gestabiliseerde voeding moet ook elke piek moeiteloos aankunnen, een versterker moet ook elke piek aankunnen).

Bijkomende hyperlinks:

Op deze link vindt u een .pdf met standaard aanbieding van een SMA1100 bij 1.0 kW panelen (hier 850 bij 1,230 kW)
Op http://www.iliaktis.com/General/GridSets.htm vindt u ook een SMA 2100TL bij een kit van 2,4 kWp.
Op http://520050361454-0001.bei.t-online.de/Fotovoltaik/Memmingen/memmingen.html vindt u op 13.03.2003 een installatie van 2,4 kWp met een Sunnyboy SMA2100TL en daarvoor een heleboel SMA2000 voor 2,4 kWp.
Op http://www.ib-solar.de/Anlagen.htm hetzelfde, vooral de 1100E voor 1,2 kWp in Karlsruhe (dus exact het vermogen van elk van de twee groepen).

Ik zou dus wel het volle bedrag willen betalen, maar heb genoeg commerciële ervaring om te weten dat ik zonder 'ietsje' achter de hand te houden, nooit een SMA1100E zal zien...  Zo sportief zal ATV trouwens wel zijn, denk ik, om dit aan te nemen.  U vindt de beide .pdf's trouwens ook hier: SMA850 en SMA1100E.

Strafste: Op de link http://www.sma-america.com/stringsizing.asp#main Met de 'stringsizing software 5.5' van SMA USA zelf, krijg ik overigens volgende verwittiging bij een SMA700 (eigenlijk voorganger van SMA850) als ik EXACT mijn Sharp zonnepanelen selecteer:

Discussie is intussen voorlopig afgesloten, vrees ik, maar een SMA1100 zal ik blijkbaar niet zien, want SMA Duitsland houdt er ook complete internetstilte op na...  Blijkbaar ben ik een zeer lastige mens en wordt het tijd dat ik dood ga, zeker?

Hoe ik via de detailtabellen in de links hierboven [dus net voor de samenvattende tabel] met formules uit een rijen het aantal 'ja' en '????' tel, moet je eens bekijken op dit origineel in Works 4.0 waar je ziet dat je met wat logisch nadenken en niet-schoolse wiskunde heel wat verder raakt met hulpformules.

VAN BELLE Jean Marc, Bellegoed Bellegem, ma 09/08/2004 23:47 h - http://bellegoed.be

Addendum 07/09/2004: derating verlies op niet gekoelde SMA treedt ELKE dag op in zonnige eerste schoolweek (78,6 kWh) van 30/08/04 tot en met 7/08/04.  Verlies op 1 SMA Sunny boy beloopt 2,5 kWh in één keer, los van de nog niet gemeten onderbezetting doordat het maximum rendement van de zonnepanelen niet kan gehaald worden (afknotting op 900 Watt per Sunnyboy maximaal voor zonnepanelen van 10 X 123 Watt maximaal).  Klik hier voor samengestelde print-screens hiervan.

Addendum woensdag 15/09/2004: Integraal antwoord van ATV hierover.  In 't kort blijven SMA & ATV samen blijkbaar kiezen VOOR de geleverde omvormer, omdat - ik citeer: "Het gebruiken van een omvormer met een hoger vermogen heeft als gevolg dat de opbrengsten tijdens de zomer inderdaad hoger zouden liggen, maar dat de rendementswinst tijdens de ochtend, avond, periode's met slecht weer en voornamelijk de wintermaanden, zouden verloren worden."

Men belooft mij dus voor de wintermaanden een veel groter rendement, zie ik.  Om na te zien of dit klopt, zal ik het rendement verder wekelijks meten, en zoek ik intussen een installatie waarbij een omvormer overbemeten is.  Niettemin zal ik toch maar prijs vragen aan ATV voor een bijkomende SMA1100, gezien ze schrijven: "Enige testopstelling van een SWR1100 werd hierbij geweigerd."

Deze mail werd heden (15/09/04) ook nog opgezonden.

Wordt dus nog vervolgd, wellicht.  Maar de derating zal hoedanook in de winter minder optreden.

Aanvulling op 09/10/2004: klik op deze bladwijzer naar boven die ik onder puntje 1 zette met een statistiekje: eindconclusie blijkt nu toch weer op 11 panelen op 1 X SMA1100 te liggen en slechts 9 andere op een huidige SMA850.

Aanvulling op 14/11/2004 (dank zij een e-mail van iemand die liever niet zijn naam bekend maakte; waarvoor mijn begrip):

Op de link http://www.hollandsolar.nl/zonnestroom/electronica.htm wordt de onderdimensionering ook verdedigd door een aantal Nederlandse leveranciers voor onze contreien.  Ik citeer deze pagina's en reken hetzelfde uit voor mijn installatie:

"Onderdimensionering
Onderdimensioneren van inverters betekent dat het nominale ingangsvermogen van een inverter kleiner wordt gekozen dan het vermogen van het PV systeem, uitgedukt in kWp. In principe geldt: hoe kleiner de inverter, hoe goedkoper. Echter, wanneer het invertervermogen te klein wordt gekozen, gaat dat ten koste van de opbrengst. In het algemeen kan het invertervermogen ongeveer 75% zijn van het PV vermogen, zonder verliezen te introduceren.

Op een inverter met een ingangsvermogen 1,5 kW kan bijvoorbeeld een PV systeem van 2 kWp worden aangesloten. Dat is in de eerste plaats mogelijk omdat een 2 kWp systeem in de praktijk vrijwel nooit 2 kW levert. Dat komt omdat die 2 kWp gemeten is bij Standaard Test Condities: 1000 W/m² instraling en een zonneceltemperatuur van 25 °C. Alleen onder deze omstandigheden levert een 2 kWp systeem een vermogen van 2 kW. In de praktijk is bij een instraling van 1000 W/m² de zonneceltemperatuur een stuk hoger. Bij een dakgeïntegreerd PV systeem kan die temperatuur oplopen tot wel 50 tot 60 °C. Dit heeft tot gevolg dat het zonnecelrendement daalt, waardoor het PV vermogen nooit boven de 1700 W (in plaats van 2 kW) zal komen, en zelfs die waarde komt bijna nooit voor.

Nu is 1700 W nog steeds hoger dan het nominaal ingangsvermogen van de inverter. Sommige inverters kunnen echter kortstondig meer vermogen aan dan het nominale ingangsvermogen, ongeveer een half uur. Wanneer de inverter te lang wordt overbelast, wordt de werkspanning van het PV array zodanig aangepast dat het door het array geleverde vermogen omlaag gaat. Een inverter met een dergelijke vermogensregeling wordt onderdimensioneerbaar genoemd."

Mijn installatie is 2460 watt piek en is niet in het dak gebouwd, maar OP het dak, wat dus wel betere koeling geeft.  Ik vervolg met 2460 WP X 75% = 1.845 Watt.  Nu heb ik omvormers van 1700 Watt.  Mijn effectieve meetresultaten geven aan dat deze panelen trouwens door hun hoge bouw op mijn dak wel tot 4 h een veel hoger effectief vermogen van meer dan 1800 Watt leveren, waardoor derating echt geforceerd wordt.  Hoe je het ook bekijkt dus, de omvormers moesten NOMINAAL minimum 922,50 Watt zijn, en in de reeds meegemaakte omstandigheden van 25°, zelfs een stuk hoger.

Terug dezelfde conclusie: Quad erad demonstrandum...

12.  Wellicht allerlaatste aanvulling: Wintercijfers bevestigen genadeloos ook MIJN stelling en individueel onderzoek

Ik bekijk de resultaten van de wintermaanden en herneem het laatste antwoord van ATV waarin ze mij ongelijk wilden geven:

"Het gebruiken van een omvormer met een hoger vermogen heeft als gevolg dat de opbrengsten tijdens de zomer inderdaad hoger zouden liggen, maar dat de rendementswinst tijdens de ochtend, avond, periode's met slecht weer en voornamelijk de wintermaanden, zouden verloren worden."
Dat blijkt dan toch dikke zever te zijn, want ik had volgende rendementen met HUN SMA850 in oktober, november en eerste helft van december met het absolute minimumrecord in een full-mistige week:

Hoe kan ATV in godsnaam spreken van een hoger rendement op zo'n donkere week met slechter weer, als die SMA850 maar 18,20 kWh of zelfs uitzonderlijk 2,8 haalt?  Ik had het bij mijn testen over tot 1,4 kWh PER dag verlies voor de twee Sunnyboys door derating, los van de piek die afgekapt wordt op 900 Watt en wellicht tot boven de 1000 Watt/h moet halen!  Volgens mijn berekeningen ging die SMA1100 in die laatste slechte week tot en met dinsdag 23/11/04 i.p.v. 18,20 kWh 18,00 kWh halen.  

Het is niet om per se gelijk te hebben, maar AL mijn nevenberekeningen en onderzoeken wijzen in dezelfde richting:

Er moest in mijn specifiek geval een installatie van 2 X 11 zonnepanelen Sharp geplaatst zijn (al werd een stukje daardoor niet subsidieerbaar) met 2 X een SMA1100.  Primo het bovenste deel van het dak zou optimaal, secundo de zonnepanelen zouden maximaal gerendeerd hebben, tertio de omvormers zouden binnen hun maximum grenzen optimaal gewerkt hebben zonder een ernstig energieterugschakeling (derating) te veroorzaken.

En dit zou een aanzienlijk hoger zonnevermogen gegeven hebben ZONDER derating!

Zeker weten!

Bijvoeging 28/02/2005: 
Het is een topvriesdag vandaag en nu -6,5° buiten (het is al min dertien geweest in de Ardennen, vannacht was het bijna -10° hier, op de zolder is het nauwelijks 10° waar de omvormers hangen en ik verbrandde mijn vingers aan het koelrooster op die Sunny Boy) en op mijn schermpje verschijnt:  'Derating'.  Voor mensen die het niet geloven, hierna volgen de printscreen:

Dus het is nog geen maart en ik moet de extra coolers al weer aanleggen.  Vanaf nu ga ik echter beide SMA's voorzien van cooling fans.  Maar dat betekent dus dat die Sharp zonnepanelen véél meer energie aanleveren op zonnedagen dan beide SMA850's kunnen verwerken.  Dit verlies kan ik NIET nazien, hooguit becijferen met hun cijfers uit de .PDF-files, zie het begin van dit stukje (met de ervaring van het laatste jaar, vermoed ik dat ik tot 400 à 1600 Watt in hoogdagen voor een viertal uren verlies per voor de hele installatie; 123 Watt piek voor 20 panelen is 2.460 watt.  Per 10 stuks is dat 1.230 Watt piekvermogen.  De omvormer hierboven zit op 800 Watt na een tijdje al te verhitten omdat het tegen haar maximum draait en heeft dan gloeiend heet bovenaan bij de koelvinnen.  We zijn 28 februari en we zitten al op 850 Watt rendement per 10 stuks Sharp zonnepanelen.  Hopelijk begrijpt iedereen mij met deze laatste redenering...

Eindstand na één jaar op 16/03/2005: 2.242,1 kWh, dus morgen wellicht zo'n 2250 kWh.
Installatie werd in gebruik genomen op 17/03/2004 in de namiddag).

VAN BELLE Jean Marc, slotconclusie 28/02/2005, Bellegoed, Bellegem
P.S.: Dank ook aan de vele mails uit Nederland waar sommigen blijkbaar ook met derating zitten, en nu vooral uit Duitsland met de producties van uw zonnepanelen (daar lijkt men de installaties wèl perfect uit te rekenen en hebben ze de neiging eerder over te schatten dan te onderschatten).  Fronius blijkt zeker ook niet slecht te zijn, maar waar blijven de mensen met standaard interface en panelen om op gelijk welke PC (eventueel via het stopcontact, is perfect mogelijk met de nieuwe en niet zo dure NIC's op AC) aan te sluiten?  Of de zonnepanelen met ingebouwde omvormer op het zonnepaneel zelf en een klein IC'tje of EPROMmeke om de productie per paneel bij te houden (desnoods cumulatief en periodiek uitleesbaar)?  Waarschijnlijk is het probleem klassiek: De eenvoudige oplossingen zijn voor die overgespecialiseerde ingenieurs te moeilijk, en vooral... commercieel niet interessant voor de winstmarges (hoewel mensen graag voor KWALITEITSdienstverlening betalen).

----------

13'.  Augustus 2005: leven in de brouwerij?

Plots krijg ik weer massa's mail over deze site, waarvan ook een mail van iemand die blijkbaar zeer sterk onderlegd is.  Ik laat dan ook niet na deze objectief te vermelden.  Zijn kritiek aan mijn adres is zeer terecht, ik laat dus de fouten hierboven nederig staan en geef zijn correcties hieronder (deze site wordt bijna altijd 's nachts aangepast omdat ik als zelfstandige altijd tijd moet 'maken'):

"Beste,

Na mij door UW epistel rond derating geworsteld te hebben volgende bedenkingen:

1) Technische rechtzettingen

1.1) MPP staat voor MAXIMUM PowerPoint en niet MULTI PowerPoint, er is slechts één punt van maximum vermogen op de belastingslijn van een PV installatie. Dat punt moet steeds aangehouden worden om maximum vermogen uit de panelen te halen. In elke wisselrichter zit er dus een schakeling die dat MPP punt probeert aan te houden. In het geval van derating wordt een 200W lager liggend punt gekozen.

1.2) Mijn hart stond bijna stil toen ik las dat panelen in parallel geschakeld staan. Alle panelen van één SB staan in SERIE waardoor de stroom door de keten  beperkt wordt door de slechtste schakel (vb. een paneel met schaduw) in de keten. De totale spanning van de keten is de som van alle paneelspanningen. Het enige die parallel staat aan jouw systeem zijn de twee SB's en dat is dan nog aan de AC kant. NOOIT MEER MISSEN Hé!

2) Bedenkingen

2.1) Waar haal je die 95% vandaan in "Het vermogen van de zonnepanelen is niettemin 20 X 123 Watt, neem nog beperkt tot 95% van de zonnepanelen..." Die 123Wpiek zal je maar halen als er 1000W/m² zonlicht LOODRECHT op je panelen valt. Dat is in jouw geval dus NOOIT omdat je niet de juiste hellingshoek hebt (ik dacht 30° voor onze regio). Het maximum vermogen (per tak) dat ik gevonden heb op je site is 905W. Per tak zou je 1230W moeten kunnen maken. Voorlopig heb je dus een maximum rendement van 73% en dit omwille van geografische liggen, opstelling je installatie, enz. Als je méér wilt moet je naar Afrika juist op de evenaar en je panelen plat op de grond leggen. Haal dus maar vlug uit je hoofd dat je ooit 20*123= 2460W uit je installatie zal halen!!!

2.2) Wat bedoel je met "We zijn 28 februari en zitten al op 850W rendement per 10...." Rendement kan je toch niet uitdrukken in Watt's? Moest hier niet energie staan of een getal tss 0 en 100?

2.3) Hoe zit dat met die tak van je gebuur? Ik versta niet dat je aan de ene kant het uiterste uit de kan probeert te halen en aan de andere kant die doorn uit je oog niet wil halen. Zoals ik al zei, dat schaduwvlekje zorgt voor een rendementsdaling van 50% van je installatie elke dag gedurende ..... minuten. Heb je dat nog niet becijfert?? Neem gewoon het vermogenverschil tss beide SB’s gedurende de schaduwtijd elke dag van het jaar en tel dat eens op. Benieuwd hoeveel je zult uitkomen maar volgens mij véél meer dan 300W. Ken je prioriteiten, voor mij is die absolute nr. 1

2.4) Je hebt hoogst waarschijnlijk niet een unieke configuratie. Ik bedoel hoeveel mensen hebben 10 panelen op een SB850 staan? Hebben zij ook dergelijk probleem? Op de site van de VREG kan je alle namen, adressen en vermogens van alle PV installaties in België terugvinden. Haal al de 2460Watters eruit en schrijf ze eens aan....

2.5)  Wat betreft je “einde-jaar-data” : Net zoals jij zegt “Hoe kan ATV in godsnaam……” kan ik pennen “Hoe kan jij in godsnaam besluiten trekken uit dergelijke data?” Dat is niet meer dan een jump to conclusion door een bevooroordeeld iemand! Uit negen alleenstaande getalletjes kan je toch geen besluiten trekken? Met een 1100 omvormer gingen al die getallen misschien 25% (om maar iets te zeggen) lager liggen who knows? Als dat zo is kan je ATV geen ongelijk geven. De 1100Watter data voor die periode moeten we spijtig genoeg missen, dus kan en mag je geen besluiten trekken. Met die negen getalletjes heb je, volgens mij, nog niets bewezen.

3)Wat ik hier duidelijk mis

3.1) DC waarden van spanning en stroom. Dat is de input van je SB's. Méér dan dat zal je er niet uitkrijgen. Op het ogenblik dat derating optreedt, wat zijn die waarden??

3.2) Instraling van de zon? Als je wilt bewijzen dat er meer uit kan komen moet je bewijzen dat er meer in komt. De enige manier om te weten hoeveel je panelen kunnen produceren is naast elke AC vermogenwaarde de zon instraling neer te pennen. Die kan je meten met referentie cellen of met een pyranometer. Dergelijke data heb ik niet gevonden op je site dus kan ik niet zeggen dat je er meer zou kunnen uithalen. Ga eens langs bij D'Tron, misschien heeft hij dergelijke referentie cellen wel. Dat is volgens mij de reden dat SMA niet in jouw bootje wenste te stappen. Zij moeten VOLLEDIGE data hebben niet enkel AC waarden die niet relateerbaar zijn aan zonne-energie.

3.3) Vergelijkende data met andere installaties. Als je niet met concrete, volledige data voor de dag kan komen, moet je véél (vergelijkbare) installaties kunnen analyseren en een beetje statistiek op doen. Eerste vereiste: het moeten Sharp 123W panelen zijn. Dan pas heb je dezelfde bron en kan je vergelijken. Ik heb dat proberen te doen met je "einde-jaar-data" maar het is niet gelukt omdat ik niet weet waar 19/10/04 op slaat. Is dat van 12 tot 19/10/04 of van 19 tot 26/10/04??

Vriendelijke groeten"

Ik denk dat de opmerkingen/errata mooi voor zich spreken en blijkbaar levert ATV nu bij de Sharp zonnepanelen zwaardere (en betere?) omvormers van Fronius.  Zo zie je dat zo'n sites wel degelijk hun zin hebben.  Voor de trieste lezer die denkt dat hij als enkeling niet veel kan doen in het leven, denk ik dat dit bewijst dat communicatie tussen mensen en eerlijk zijn soms wel de wereld langzaam aan maar zeker verbetert.  Op vraag van anderen en de mail hierboven zal ik dit verslag dan wellicht binnenkort ook nog wat verder aanvullen (maar 't wordt al een zeer zware pagina om lezen, als je niet kunt slapen, druk dit dan af en lees het in bed, gegarandeerd ronk je binnen de kortste keren luider dan mijn maand oude poes, mijn twee paar dagen oude kiekstjes, mijn parkietje met open kooi, mijn konijntje en mijn windmolen samen).  Bellegem, 16/05/2005.  P.S.: De stand op vandaag is 3.532,2 kWh.  Niet mis hé!

Ook kreeg ik van Jurgen Van Opstal (bijna fiere zonnepanelenbezitter) deze prachtige mail over de nieuwe software van SMA, de leverancier van mijn omvormers en de opvolgsoftware: SunnyDesign.  Dit is echt de moeite om te downloaden op hun site http://www.sma.de want daarmee kun je zelfs de nodige kablering e.d. berekenen.  Hier het resultaat dat de SMA850 inderdaad te licht is, en dat zelfs de SMA1100E eigenlijk te licht zou zijn om 11 panelen te laten trekken (door de serie-schakeling, nu zeg ik het juist, net boven het maximum voltage van de omvormer te liggen).  Klik hier voor de afdruk daarvan met deze software met 10 Sharp 123 Watt panelen en SMA850 met de opmerking ernaast.  Ter info: afdruk met 1100; afdruk met 2500 (alle panelen samen).

Dat de goedkeuring daarvan niet altijd over een (al dan niet letterlijk) leien dakje loopt, bewijst deze martelmail waarin hij mij bevestigde dat ik zijn naam mocht vermelden hier.  Bij mij was er zelfs geen bouwaanvraag nodig omdat 20 panelen geen 20 m² benutten van mijn dakoppervlakte en ik langs een zijde al meer dan 100 m² dakoppervlakte beschikbaar heb (op 4° van het Zuiden; op 40° dakhelling; dus kun je met de gratis Engelstalige maar sublieme sterren- en planetensoftware - met sterrenbeelden - Stellarium (ikzelf heb  Stellarium versie 0.6.1. en het is steeds zeer relativerend dit af en toe op te starten en de software toont mooi welke sterrenbeelden, sterren en de zon staan op elk moment dat je het opstart en rekening houdend met de tijdszone en locatie van de PC waar de software staat op ingesteld).  Het bewijst echter dat eerlijke mensen ook wel eens durven doorgaan tot ze hun gedacht krijgen, en gelukkig maar.  Het zijn zo'n mensen die de wereld beter maken, soms zonder grote woorden, maar met kleine daden en voor mij daarom steeds groots zijn, bijna zo groots als... kinderen.  Blijft een man daarom misschien ergens altijd een kind?

Tot slot ook nog de link die ik kreeg van Arnold Hardeman uit Nederland (mijn expliciete dank hiervoor, want het was op een forum over zonne-energie met boilers in een discussie over vacuümbuizen en al dan niet drukpompen) omtrent automatische wentelroosters (weet niet hoe ik dit anders moet noemen) die de zonnepanelen richten naar de zon:
http://store.solar-electric.com/zotrmoforsoe.html maar als je die pagina's goed bekijkt, kom je uit op de leverancier door te surfen naar http://www.zomeworks.com.  Zoiets wil ik eigenlijk ook, maar hetgene ik nodig heb, staat er natuurlijk niet op. Heb wel al info gevraagd (om op het toilet te lezen?).

Technisch addendum d.d. 18/08/2005, ja om 2:40 h 's morgens.

Naar Excel aangepast databestand door de schrijver van de mail met technische bemerkingen m.b.t. derating.  Misschien kort deze opmerking (die ik nu ook op Duitse sites vond): De datatabellen worden met SunnyData bijgehouden, het tijdsinterval is op 1 minuut gezet om niet te grote bestanden te hebben maar toch voldoende te detailleren, deze gegevens werden geconverteerd naar Excel & er wordt gewezen op de wijziging van voltages.  Deze technische beschrijving is echter wellicht pas begrijpbaar als u weet dat Upv-Ist staat voor het input voltage van de zonnepanelen (PV-systeem), en Upv-Soll staat voor het gewenste voltage van de Upv-controle (die de MPP-werking controleert = maximum power point zoekt).  Samengevat komt het erop neer, dat als Upv-lst begint af te wijken van Upv-Soll, de toestand van derating duidelijk wordt.  Het is echter de omvormer zelf die Upv-Soll vasthoudt bij oververhitting van de omvormer (bijv. om 12:16 in bijgevoegde bestand van 28/06/05) waardoor vervolgens de Upv-Ist waarde omhoog gaat tot 179 en waarbij het geleverde vermogen zakt van 805 Watt naar 647 Watt.  Maar van zo'n dingen val ik toch echt in slaap aan mijn bureau (op zo'n uur mag dat).  Arrividerci à Bellegem.